بةرهةمهيَناني شيعر بوةستيَ،ثيَويستة ماوةيةك بيَدةنط بن تا وةكو شيعر رؤحيةتي خؤي ثةيدا دةكات
ديمانةيك لة طةلَ شاعيري بة ناوبانطي ئيَراني
" فرياد شيري"
فةرياد شيري شاعير و وةرطيَرِ و نووسةريَكي بة ناو بانطي ئيَران و كوردستاني رؤذهةلاَتة.
سةرةتاكاني شيعر نووسيني دةطةرِيَتةوة بؤ حةفتاكاني هةتاوي.
خاوةني ضةند كتيَبي شيعرية بة ناوةكاني: مانط ميواني ضاوةكاني تؤ بوو،قالاَوةكان لة زباني ضؤلةكة تيَناطةن،ئيمزايةكي تري دةويَ ئةم ناوة، ذنيَك بة هيَمني طوتي عةشق(وةرطيَرِاني شيعري شاعيراني كوردستاني باشوورة)،شيَتة طؤرانيةكاني باران و ضةندين ضيرؤك و وتاري بة فارسي نووسيوة سةبارةت بة شيعر و ئةدةبياتي كوردي.
لة فستيوالَي طةلاويَذي 2005دا لة سليَماني ضاومان ثيَكةوت و ئةم وتوويَذةمان لة طةلَي ئةنجام دا:
ئا/ فةرزين
- كاك فةرياد تؤ وةك نةوةي ثاش سةيد عةلي سالَحي و عةلي بابا ضاهي رةزاضاييضي و... كة زؤربةي شيعرةكانت بة فارسيةو ناوبانطتان دةركردووة ، شيعري فارسي تا ئصستا بة طشتي ضؤن دةبيني، هةلَبةت مةبةستم شيعري دةهةكاني حةفتا نيية .
- تايبةتمةندي شيعري فارسي بة ثصي كات و شوصن دةبص بطةرينةوة بؤ دواوة ، بؤ مصذوو. بة راي من شيعري نوصي فارسي لة نيماوة دةستي ثصكرد ، شيعري نيمايي تائصستا بة ضةند قؤناغصكدا تصثةريووة . كة لةحةفتاكاندا دةطةيتة لوتكة. لةنيما و دواي نيما زؤر قؤناغ لةرووي زبان، ناوةرؤك، فةن و زةين و هةروةها زؤر قؤناغي ناخؤش و قةيراني بأيوة.
قةيران ئةوةية كة تؤ ناضاري جؤرصك تصثةري جا ض لةسياسةتدا بصت يان لةفةرهةنط و ئةدةبدا. شيعري فارسي لةهةر قةيرانصكدا كة دةرباز بووة تايبةتمةندي خؤي بةخشيوة .
نيما سةرةأاي شيعرةكاني، وتةكاني زؤر كاريطةري هةبوو لةسةر جيلي ئةوكاتةي. نيما تيؤريسيؤن نةبوو، بةلآم وةك ثصشبيني، ثصشبيني دةكرد بؤ قةيراني شيعري فارسي و رصطةي ضارةشي بؤ ديتةوة.
شصوازةكاني شيعري" ناب، حجم، جيغ بنفش" و شيعرةكاني هووشةنط ئصراني و رةزا بةراهةني زؤر جياوازة، هةروةها شيعري ئاخافتن يا طوفتاري سةيد عةلي سالَحي . كة ئةمانة هةموو لة نيماوة سةرضاوةيان طرتووة.
نيما دةلَص : شيعر دةبص رصطة و شصوازي سروشتي خؤي تصثةر بكات . واتة زبان و فؤرمصكي سروشتي بدات بةشيعر . فروغ فةرؤخزاد، ئةحمةد رةزا ئةحمةدي ، سةيد عةلي سالَحي هةندصكيش لة شيعرةكاني شاملودا ئةو فؤرم و زبانة سادةي نيما دةردةكةوصت.
نووسيني شيعري فارسي دوو تايبةتمةندي سةرةكي هةية . يةكةميان سادةيي و بةرةو زباني عاميانةو دووةميش تةكنيك و فةنة.
هةموو تايبةتمةنديةكاني شيعري فارسي بةر لةم نةوةي ئصمة شةفاهي و بة شصوةي نةزةري و ثصشبيني وتةكاني نيما بوون كة ئيَستا ئصمة دةرطيري ئةوةين.
- ئةطةر بطرصنةوة بؤ سالَةكاني 40 دةبينين، كةش و هةواي سياسي و كؤمةلآيةتي زؤر رةش و خنكصنةر بوو جؤرصك لةنا ئومصدي و رةش بيني و بةطشتي ئةو كةش و هةوا ناخؤشةي ئةو سالآنة لةشيعرةكان شاملو ، فروغ، رويايي و ئةخةوان بة جواني رةنطي داوةتةوة، جا هةر ئةو كةش و هةواية بطوازينةوة بؤ ئصستا. ئيَستاش شاعيران و رؤشنبيران كةش و هةوايةكي لةو ضةشنةيان هةية هةلَبةتة من باوةأم بةوة هةية كة دةلَصن "انسان در تنطنا بة ذرفا ميرسد " واتة مرؤظ لةذصر زةخت و فشاردا قولَ دةبصتةوة.
بةوتةيةكي تر داهصنان و ئافراندن لة وةها كةش و هةوايةكدا دروست دةبصت، هةلَقولآني ئةو شصوازو داهصنانة كة لة شيعردا كرا ض لة سالَةكاني 40و ض سالَةكاني 70 دةكةوصتة نصو قةيران و وةها كةش هةوايةك، بة راي ئصوةش وا نية ؟
- لةتةواو جيهاندا هةر كات شيعر بةرةو سياسةت و شيعري شؤرِشطصرِانة و ضريكي ضوو ، شيعر دةبصتة قورباني . لة دةهةي ضلدا زؤر شاعيري باش هةبوون بةلآم ضؤن بةرةو سياسةت ضوون و شيعرةكانيان كرد بة دروشم و شيعار، سةرنةكةوتن و تةواو بوون . لةو ناوةدا تةنيا ضةند كةسصك شيعريان بةرز كردةوة .
شاعير دةبص زرنط بصت وةك شاملو و نيما كة توانيان فؤرم و ناوةرؤك بة جواني تصكةلَ بكةن و داهصنانيان هةبص. شيعري سياسي هةرماوة و لة دواي شؤرِشي ئيسلامي لة ئصران شيعري بةرةنطاري و موناسيبةت هةر ئةو كارةي سالَةكاني ضلي كرد.
- با بضينة سةر سالَةكاني حةفتاد،بة تايبةتمةنديةكانيةوة، تؤ وةك شاعيرصك لةو بةرةييت ضؤن هةلَيدة سةنطصني و كاريطةري شيعري فارسي لةسةر شيعري كوردي تا ض رادةيةك دةبيني .
- من بؤ خؤم سةرةتاكاني حةفتا دةستم كردووة بة شيعر و بةهؤي ئةوة كة لة تاران بووم و لةنصو تةواوي قةيران و كةموكوورِي و كصشةكاني شيعردا بووم بة جواني ئاطادار هةم، من ثصش ئةوةي شيعري نوص بنووسم غةزةلم دةنووسي .
ئةو جةرةياناتةني كة لة دةهةي ضل و ثةنجا رووي دا ، بةردةوام بوو تاكو سالَةكاني حةفتا. دةهةي حةفتا ثأ كارةسات ترين دةهةكاني شيعري فارسي بوو. ئيَستاش بيروأاي جياواز هةية كة ئةو قةيرانة تةواو بووة؟ ئةو كارةساتةي كة دةبص بكةوصت كةوتووة؟ من سةرةأاي ئةوةي كة بة ثصضاوانةي هاورصكاني ترم بة ثؤلين كردني شيعر باوةأم نية تةنيا بة خودي شيعر فكر دةكةمةوة كة ضي بةسةردا دصت و ضؤن طةشة دةكات. ئةو طؤأانكارية فؤرميانة و ناوةرؤكيانة كة لة دةهةي حةفتاد روويدا دةطةرصتة بؤ بةردةوام بووني كصشةكاني شيعري ضل.
ناضارين بطةرصنةوة بؤ لاي نيما و ثصشبينيةكاني نيما. بة راي من بارودؤخي ذينطة زؤر طرنطة، هةموو داهصنان و طؤرانكاريةكاني زبان و ناوةرؤك بةستراوةتةوة بة ذينطي نووسةر. لةئصراندا بةهؤي هةشت سالَ شةأ لةطةلَ عيَراق، تةواوي توانايي و ضالاكيية ئةدةبي فةرهةنطيةكان هةر يةك بة جؤرص طؤرِانكاري بة سةرداهات و شاعيراني هان دا بةرةو شيعري بةرةنطاري. شاعيران بة دوو شصوة دابةش بوون شاعيراني خودي و غةيري خودي. شاعيراني خودي دةستيان داية نووسيني شيعري بةرةنطاري و ستايش كردني دةسةلآت، لةم حالَةتةدا شاعيراني غةيري خودي ناضار بوون بصدةنط بن. كؤأة شيعرييةكان بأا، بنكةي نووسةران دةستيان لة كار شوستةوة .
ئةو كات من لة دة بيرستاندا دةرسم دةخوصند (ئةعدادي) ئصمة ناضار بووين تةنيا بخوصنينةوة، رابردوومان بة جواني و بة وردي بخوصننةوة و ممارسيةي نووسيني شيعر بكةين –طؤظار و رؤذنامةي ئةدةبي زؤر كةم بوون . سةرةرِاي هةموو كصشةو ئةو طرص طةورانةي لةسةر دلَماندا بوو. ئةمةش طرص و عوقدةيةكي تر بوو بؤ ئصمةي طةنج . شيعريش وةك طرصيَ، وةك شتصكي نةوتراو، وةكو رقصك لةطةرووي نةوةي ئصمةدا هةبوو. شةأ تةواو بوو، بة هؤي رؤذاني شةأةوة روحي كؤمةلَطا ثصويستي بة شتي خؤش و لةزةت بةخش بوو.
لةشيعريشدا بارودؤخي روحي كؤمةلَطا واي دةويست كة شيعر دةبص سادة بصت، ثأ بصت لةخؤشةويستي و عاتيفة.
شاعيري ذير نابص خوصنةر بة دةستةكةم دابنص. لة وةها بارودؤخصكدا بة ثصي ذينطة و باري فةرهةنطي –زباني كؤمةلَطا و ئةو كارةساتانةي بة سةريدا هاتووة ، بة بص ويست خؤيان دةخزصنة نصو فكر و خةيالَي شاعيرةوة.
لة دةهةكاني 60دا ضةند شاعيرصك هةلَكةوتن وةكو سةيد عةلي سالَحي ، شةمس لةنطروودي ، فرشتة ساري ، لة دواي تةواو بووني جةنط خةلَك روويان كردة جؤرصك لةسادةيي . ئيدي ئةو زبان و رؤحة تووأةيان نةما، ياني بةرةو كةم بوون دةضوو ." تةنز"يش يةكصك لةو زبانانة بوو كة تايبةتصكي زؤري دا بة ئةدةب و زباني ئةدةبي. تةنز يةكصك بوو لة تايبةتمةنديةكاني شيعري دةهةي حةفتاد. تةنز بوو بة هؤي ئةوة كة ئصمة بتوانين ختوكةي واقيعةتةكان بدةين و بيانجولَصًنين و ئةو واقعيتة تووأة و ناواقعييانة جصطة بدةن بة شت طةلص تر و وةك بت لة زيني ئصمةدا نةمصننةوة .
ئةم شصوازة، سادةيي و تةنز كص دةستي ثصكرد؟ ئصمة ناتوانين ناوي كةسصك بةرين زؤر كةس بانطةشةي ئةوة دةكةن كة ئةوان دةستيان ثصكردووة . بةلآم نابص ناعادلانة قةزاوةت بكةين . ئةو شاعيرانةي كة ناوم بردن وةكو سةيد عةلي سالَحي، شةمس لةنطروودي ، فرشتة ساري، لةدةهةكاني 60 دا ئةم تايبةتمةنديانةي زؤر تصداية. سةيد عةلي سالَحي جصطةي تايبةتي هةية ئةو زيرةكترة. بةراستي سالَحي مامؤستاي منة. سالَحي زؤر ذيرانة بارودؤخةكان دةرك دةكات و هةلَيان دةسةنطصنص.ئةو كاتةي كة كؤمةلَطا ثصويستي بة شيعري عاتيفي و دلَداري و سادةيي و ئارامش هةبوو، كؤمةلَة شيعري "درةنط هاتي ريرا" ي بلآوكردةوة . درةنط هاتي ري را زؤر لة ناكاودا هات و زؤر كةسيش ضاوةأصي ئةوةيان نةدةكرد .
زؤر كةس هاتنة سةر ئةو باوةأة كة ئايا دةتوانريَ بةم سادةيية شيعر بنوسرص . سادة بةلآم قولَ و بة ديدطايةكي عاشقانةوة. دةبص ئةو واقيعةتة باوةأ بكةين كة زؤر كاريطةري هةبوو لة سةر نةوةي ئصمة. لة دواي شةأ و لة طةلَ ئةم شاعيرانةدا كؤأي شيعر و طؤظاري ئةدةبي فةرهةنطي دةستي ثصكرد و ضالاكيةكانيان نواند.
طؤظاري، كارنامة –طلشيري ، معيار ،... و ضةند كارطايةكي شيعري و داستاني لة تاران هةفتانة و مانطانة دةبةسترا و ئصمةش بةشداريمان تصدا دةكرد. ئةم جؤرة كارانة زؤر كاريطةري لة سةر ئصمة دانا.
ئةوةي كة دةلَصم نابص بؤ دةستثصكردني ئةو رةوةندة ئاماذة بة كةسصك بكةين ئةوةية لة دةهةي 70دا باوةرِ واية كة حةرةكةتصكي بة كؤمةلَ ئةو دياردةي ثصكهصنا، هةر كةسصك بة تواناي خؤي هاتووة ، هصزصك و جولآنةوةصك بة زبان بة شيعر ببةخشص. ئةو شاعيرانةي ضالاكيان زؤر بوون و ديارن ،" رةزا زةرِين ثوور، ميَهرداد فةلاح، عةلي عةبدالرةزايي،ئةبووفةزل ثاشا ". ن كة سةرأاي ئةوي شيعريان دةنووسي توانيان ضةندين وتاريش لة سةر ئةو رةوتة بنووسن و كاريطةري خؤيان دانصين. ئصستاش لة سةر شيعري دةهةي حةفتاد،را زؤر جياوازة كة بؤ ضي و ئايا ئةو بزووتنةوة سةركةوت يان نة؟ ئايا لة قةيران هاتوةتة دةرةوة يان نة؟
بة راي من بأيار نية كارةساتصك رووبدات . ضةند شاعيرصك هاتوون و وةها شيعرصكيان نووسيوة . قةرار نية هةموويان يان كةسصكيان تيَدا هةلًَكةوصت بة طةورةيي شاملو ،ئصستا لة جيهاندا شاعيرصكي بكرص بة لوتكة نية.
لة تةواوي بوارةكاندا لة شيعردا برِيار وا نية كة شاعيرصك وةك شاملو طةورة بصتةوة و ببصت بة ئوستوورة .
ئصستة شيعر( ايكس فاير) تاريخ مةسرةفي تايبةت بة خؤي هةية، ئصستا جيهان بة هؤي تةنكنولؤذياوة شيعر نابصتة كصشةي نصو كؤمةلَطا . كؤمثيؤتةر و ئةنتةرنصت هةموو وةرطرةكاني بردووة بؤ لاي خؤي، دنياي ئةدةبيات وةرطري كةم و تايبةتي هةية ، لةولآتصكدا كة 70 مليؤنة بؤضي ضاثي كتصب 1000 دانةية ؟ مني شاعير بة 1000دانة ضؤن لةولآتصكي حةفتا مليؤني دا بلَصم شاعيرم. ئةو هةزارة دانةش بةشي خودي شاعيرةكان ناكات. ئيدي خوصنةراني لة كوص بصت. لةكوردستان و ولآتاني ديكةش هةر واية.
لة تايبةتمةنديةكاني شيعري دةهةي حةفتا جؤرصك لة رةفتارو ئالَؤزي و ئالَؤزي زةين و فيكري كؤمةلَطاو هةروةها بة سوودي ئةوي دي يةكص لة ئيشكالاتي ئةو دةورةية، ئةوة بوو كة شاعيران دةرطيري شاعيراني ثصش خؤيان بوون . نازانم بؤضي بأيَ شاعير بؤ وةدةست هصناني ثلةو ثصطة رابردووي خؤي لة بير دةباتةوة. هةروةها كة لة سةرةتادا ئاماذةم ثصكرد تةواوي فيكرو ضالاكي ئصستاي ئةو شاعيرانة نةتيجةي تصكؤشاني شاعيراني رابردوون. واتة ئصمة هةرضيمان هةية بة جؤري قةرزداري ئةوانين.
- ئةو جؤرة بيركردنةوةش لة كوردستاندا هةيةو باوة، نةوةي حةفتاكان كؤمةلَص كاري باشيان كرد وةك ئصوة لة تاران، بةلآم كاتص كة لة طةلَ شاعيراني وةكو شصركو بصكةس، ئةنوةر مةسيفي و هاشم سةراج دا دةدوي ، دةلَصن ئةو كارةي ئصوة دةيكةن ئصمة لة دةهةكاني 60 و 70ي ميلادي كردوومانة. واتة ئصمة جؤري بةردةوام بووني ئةوانين .
– راستة واية، شاعيراني ثصشوو وةكو ثشتوانة وان،ئةوان ثالَثشتي ئصمةن، ئةوانةي بايةخيان نةدا زيانيان لص كةوت و زوو ناويان سأايةوة . بؤ نموونة رةزا زةرين ثوور لة دواي ضاثي كتصبي يةكةمي ئةوةندة لة خؤ بايي بوو ومن مني كرد كة ئصستا شيعري بؤ نانوسرصت ، تةواو بوو.
بة دلَنيايةوة دةلَصم شاعير ئةطةر راستطؤ نةبص درؤزن بصت، خيانةت كار بصت بايةخ بؤ دابة نةريت و رةفتاري كؤمةلاَيةتي دانةنيَت،زياني ليَ كةوتووة. عةلي عةبدول رةزايي تةواو بوو ئةو ئةوةندة نازانستيانة ئةهانةتي كرد بة شاعيراني ديكة، ئةوةندة شيعري ئةم وئةوي دزي ئصستا لة نصو ئةدةبياتي فارسيدا وةها ئابرووي ضوو كة زوو سأايةوة.
ميَهرداد فةلاح-يش بصدةنط بوو. بصهزاد خاجات بة شصوةيةك ئةحمةد رةزا ئةاحمةدي ة بةلآم به شيَوة يةكي مؤدصرن. ئةوةندة جؤر بزةيي نية بلَص من كاريطةريم لة ئةحمةد رةزا ئةحمةدي وةرطرتووة .
من لة سةيد عةلي سالَحي كاريطةري زؤرم وةرطرت ، يةكةم كتصبم بة تةواوةتي لة ذصر تةئسيري شيعري سالَحي دا بوو ئةوةشم لة هةموو جصطةيةكدا طوتووة، لة دواي ئةوة من هاتم لة ئيمكاناتي شيعري ئاخافتن كةلَكم وةرطرت بة سوودي خؤم .
ديارة ئةم قةيرانة كؤمةلآيةتي و سياسي و فةرهةنط و هونةريةي ئصران لة كوردستاندا و لة نصوان رؤشنبيرو شاعيرانيشدا بص كاريطةري نةبووة . بة تايبةت نةوةي 60 و70 كان.
بةرةي نوصي كوردستان و بةرةي نوصي فارسي هةموو تافي نةوجةوانيمان لةشةأدا تصثةركرد. بة جؤرصك فصري خشونةت و توندو تيذي و عوقدة بووين، ثصمان وابوو لة شيعريدا دةبص تووأة بين، بة توندوتيذيةوة لةطةلَ شتةكان رووبةروو ببينةوة. ئةمة دةطةرصتةوة بؤ ئةو دةورانةي شةأي زةيني و فيزيكية.
من لة وتارصكدا لة ذصر ناوي "كاريطةري جةنط لة سةر شيعري ئةمأؤ" باسي ئةو كاريطةريةم كردووة بة شصوةي زانستيانة و رةوان ناسانة، ض لايةنة نيطةتيظةكةي ض لايةن ثوزةتيظةكةي يان سوود و زياني ضي بوو .
ئةو هؤيانة بوون بة لةمثةر لة سةر رصطةي شاعيرةكان و بصدةنط بوون ، زؤربةيان لة نيوةي شةستةكاندا وةستان.
ئةو كاتةي لةسةر جةنط و كاريطةريةكاني بيرم دةكردةوة توانيم لة كتصبي "باوةشي من ثأة لة سةفةر" كة خةلآتي كارنامةي وةرطرت بة ضاوصكي عاشقانةوة بأوانمة جةنط، واتة من لةم سةفةرةمدا بؤ كوردستان تصطةيشتم هةموو ئةم هةل و مةرجةو كارةساتانة كةبة سةر شيعري فارسيدا هاتووة بة سةر شيعري كورديشدا هاتووة .
- لةكوردستاندا بةهؤي جياوازي سنورة جوغرافياييةكانةوة لة باشووري كوردستان و رؤذهةلآتي كوردستان ئةطةر هةندص وةردبينةوة ، دوو شصواز لة شيعر و بةطشتي ئةدةبيات هةية، لةباشوور بةهؤي جةنط و ئةنفال و راثةأين و كوشتن و برِين رةنط دةداتةوة، لةنصو شيعري كوردستاني باشووردا شاعيرةكان زاراوةي شةأ و ئةنفالَ و .. زؤر بةرضاو دةكةويَت، جؤرصك لة رؤحيةتي جةنطيان تيَداية. بةلاَم لة كوردستاني رؤذهةلاَتدا بة هؤي بارودؤخي سياسي ،فةرهةنطي و كؤمةلآيةتي، زباني شيعر زياتر روو دةكاتة فةلسةفة و تةكنيك .
- لةكوردستان لةنةوةي حةفتاكان كةسانصك هةن شان بةشاني شاعيرة فارسةكان بة جيدييةوة كار دةكةن، ئةطةر مةجال هةبوو دةمةوص شيعري ئةو شاعيرانة وةرطصأم بة فارسي. لةكوردستاني باشوور لةطروثي "تةليعة" زؤر بة زةحمةت ضةند شيعرصكم وةرطصأاوة، بة راستي ئةوان نوصخواز وكاري باشيان كردووة. لصرة(باشوور) كاريطةري شيعري كلاسيك لةسةر شيعري ئةم نةوةية زؤر دةبينرص.
بة راي من دةبص بةرهةم هصناني شيعري زوو بووةستص و ماوةيةك ثصويستة بصدةنط بن، تا وةكو شيعر رؤحيةتي خؤي ثةيدا دةكات. با جارصكي تر رابردوو بخوصننةوة و رةخنةطرانة تاوتوَي بكةين. بة دلَنيايةوة ثاش ئةم بصدةنطيية شيعري زؤر جوان و بةهصز دصتة نووسين. ثصويستة ماوةيةك تواناكاني خؤمان بخةينة طةأ و ئةو كتصبة تازانة كة دصنة بازاأة’وة تةرجومةيان بكةين. كتصبخانةي كوردي زؤر ثصويستي بةم كتصبة نوصيانة هةية.
لةناو شاعيراندا جؤري لةرةوانثةرصشاني دةبينرصت، ثصم واية دةبص ماوةيةك راوةستن و كاري تةرجةمة بكةن.
- راستي باسي وةرطصأانت كرد، ئصوة كةمةلَة شيعريَكت لة شيعرةكاني شصركؤ بصكةس، عةبدولَلآ ثةشصو، رةفيق سابير و لةتيف هةلَمةت وةرطصأاوةتة سةر زباني فارسي، ضؤن بوو دةستت داية ئةو كارة ؟
- من بأيار وانةبوو بيانكةم بة كتصب ئةو كات لة كرماشان دؤستصكم هةبوو كتصي كوردي بؤ دةهيَنام، من ضون ئةو كات ريَنووسي كورديم باش نةبوو هةولَم دةدا لةطةلَ خوصندنةويان رينوسةكةشم ضاك بكةم. جاروبار شيعرصكم دةخوصندةوة تةرجومةشم دةكردةوة، بةهؤي ئةوة كة من رةفيقةكانم فارس بوون هةر شيعرصكي جواني كورديم خوصندبايةتةوة لاي ئةوان دةمطوت شيعرصكي زؤر جواني كورديم خوصندوةتةوة . ئةوانيش داوايان دةكرد بؤيان تةرجومة بكةمةوة . ئةو كاتةي هةستم دةكرد كة ثصويستة ئةم شيعرانة تةرجومة بكةمةوة، هةر ئةم جؤرة تةرجةمانة كؤبوونةوة تاوةكو ، دةزطاي ضاث و بلآو كردنةوةي "مينا"ثصشنياري ثصدام بؤم ضاث كردنيان .
من هةرضةند كة زؤر ئةمانةت داربووم بةلآم لةرووي زبانةوة، ئالَوطؤري زؤرم ثص بةخشي، بأيارة كتصبي دووةمي تا مانطصكي ديكة بلآو بكرصتةوة .
لة كتصبي دووةمدا تصكؤشاوم لةهةر ثارةضةيَك ضةند شاعير بناسصنم.لة طؤران وة دةستم ثصكردووة تا دةطاتة طروثي "تةليعة" كفري" روانطة" و ئةو كةسانةي كة سةربةخؤ بوون. رةنطة ئةو شيعرانةي كة هةلَمبذاردوون، لةشيعرة باشةكانيان نةبص ضؤن من سةرضاوةم نةبوو، زؤر جار مةجبوور دةبووم بؤ ثةيداكردني شيعريَ لةذنةكان لةئةنتةرنصت كةلَك وةربطرم، لةطةلَ ضةند كتصبيَك كة مةريوان هةلَةبجةيي بؤي هصنام .
ئةم كارةي من بوو بة هانداني كؤمةلَص كةسي ديكة كة ئصستا خةريكن و شيعرو رؤمان و ضيرؤكة كورديةكان وةردةطصأنة سةر زباني فارسي . ئةوان كارةكةي منيان سادةتر كردووةتةوة، ئةوةي كة ئصستا من كاري لة سةر دةكةم كارةكاني فةرهاد ثيربالَ- ة.
- ئةي بؤناساندني ضالاكي شاعيرةكاني نةوةي خؤمان ضيت بةدةستةوةية؟
- هةلَبةت ئةوة بلَصم كاري تةرجةمة، دةبصتة هؤي زيان و زةرةري كاري شاعير.
لة كوردستاني رؤذ هةلآت بةهؤي ئةوة كة لةطةلَ شاعيراندا ثةيوةنديم هةية دةتوانم بة ئيزني خؤيان تةرجةمةي شيعريةكانيان بكةم، طرفتي من كاري شاعيراني كوردستاني باشوورةكة ناتوانم بة باشي لة ثةيوةنديدابم.
وةرطصر جاض بة ضاك ض بةخراث قسةي هةردصتةوة سةر، طةرواية ثصم خؤشة كاري خؤم بكةم. مةريوان هةلةبجةيي لة تاران بارودؤخصكي زؤر خراثي هةبوو، سةرةأاي ئةوةش بةردةوام بوو بؤ تةرجةمةي ئةدبياتي داستاني كوردي بة فارسي.
ئةو موكافةعةية دةيدةن بة وةرطصر ثصت واية ضةندة بايي زةحمةتةكةي نية.
ئةطةر كؤمةلَطاي ئةدةبي ئصمة بص ويذدان نةبصت دةبص دالَدةي وةرطصأبن و داكؤكي لةسةر بكةن، دةنا وةرطصأ كارصكي بصهودة دةكات.
وةرطصأخؤبة ثلةو ثصطة ناطات، بؤ نموونة مةريوان هةلَةبجةيي كة ضيرؤكةكاني شصرزاد حةسةن تةرجةمة دةكاتةوة، هةموو دةلَصن ئةوة كتصبةكةي شصرزاد حةسةنة ئيدي وةرطصأ ون دةبص. وةرطصأ تةمةني خؤي دادةنصت بةلآم هةميشة قورباني دةبصت.
من لةسةرةتاش بيرم لةوة دةكردةوة كة تةرجةمة نةكةم بةكاري يةكةمم. جاربةجارص كاتيَ دةزانم وةرطصأاني شيعرص لة زباني فارسيدا خوصنةري هةية دةيكةم.
- كاري تازةت ضي بةدةستةوةية؟
- كاري تازة ضاثي دووةمي كتصبي "ئيمزايةكي تازةمي دةوص ئةم ناوة" كة لةم رؤذانةدا بلآو دةكرصتةوة. دواية لصكؤلَينةوةيةكي زانستية لةسةر ئةدةبياتي مندالآن و مصرمندالآن. ضيرؤكي" ئصمة لة وصنةي بارانصكداون بووين" وشيعرةكاني دكتؤر فةرهاد ثير بالَ و كؤمةلَة شيعرصكي فارسية (بةثصكةنينةوة) كة زات ناكةم ضاثي بكةم.
|
+| نوشته شده توسط فه رزین در
Thu 20 Jul 2006 ساعت
11:29 AM |